Aangepaste velden in Joomla

1. De basis

1.1 Wat is een Custom Field?

Een Custom Field is een extra invoerveld, naast titel en inhoud, dat je kunt koppelen aan een Joomla-item. Elk veld heeft een type (tekst, lijst, afbeelding, datum enzovoort), een naam, een label en een aantal configuratieopties.

Je kunt Custom Fields koppelen aan:

• Artikelen (com_content.article)
• Categorieën (com_content.categories)
• Contacten (com_contact.contact)
• Gebruikers (com_users.user)
• Externe componenten die ondersteuning bieden

De context-string (component.view) bepaalt aan welk doel een veld wordt gekoppeld. Dezelfde veldengine wordt gebruikt voor al deze doelen.

1.2 Welk probleem lossen ze op?

Vóór Custom Fields hadden redacteuren drie opties om extra gegevens aan een artikel toe te voegen:

• Een eigen component bouwen.
• HTML verstoppen in de artikeltekst.
• Een externe content construction kit (CCK) installeren, zoals K2, Seblod of Fabrik.

Sinds Joomla 3.7 zit deze functionaliteit standaard ingebouwd in het CMS. Je hebt geen extra extensie nodig.

Zonder Custom Fields hebben redacteuren de neiging om:

• Alles in de artikeltekst te proppen.
• De introtekst verkeerd te gebruiken.
• Te vertrouwen op kopieer-en-plaksjablonen.
• Verplichte informatie te vergeten.
• Inconsistente content te produceren.

Met Custom Fields krijg je gestructureerde data, voorspelbare layouts, validatie, formulieren per categorie en weergave zonder code.

1.3 Waar vind ik Custom Fields?

In de Joomla 6-backend heeft elke ondersteunde component zijn eigen verzameling velden en veldgroepen:

Content    → Fields               (artikelvelden)
Content    → Field Groups         (velden groeperen)
Components → Contacts → Fields    (contactvelden)
Users      → Manage   → Fields    (gebruikersprofielvelden)

1.4 De vier concepten achter elk Custom Field

Elk Custom Field wordt bepaald door vier keuzes:

Heb je deze vier goed ingesteld, dan zijn de rest vooral details.

1.5 Veld versus veldgroep

Het helpt om deze twee begrippen vanaf het begin uit elkaar te houden:

Veldgroepen geven je een gedeelde koptekst, één template override per groep en een logische indeling in de editorinterface.

3. De 18 standaard veldtypen in Joomla 6

Joomla 6 wordt geleverd met 18 standaard veldtypen, waaronder twee nieuwe: Number en Note. Elk type is een plugin onder plugins/fields/.

3.1 Basisinvoer

3.2 Keuzevelden

3.3 Mediavelden

Het Media-veld gebruikt de Media Manager-modal van Joomla 6, ondersteunt submappen en slaat een padstring op.

3.4 Relationele velden

3.5 Nummervelden

Gebruik Number in plaats van Integer wanneer decimalen belangrijk zijn. Vóór Joomla 6 moest je dit nabootsen met een Text-veld plus een filter.

3.6 Datum, kleur en URL

3.7 Hulp- en structuurvelden

Het Note-veld is puur bedoeld als instructie. Het slaat geen waarde op. Het bestaat om redacteuren te helpen, niet om data vast te leggen.

Het Subform-veld is de krachtpatser voor situaties waarin "één artikel meerdere onderdelen heeft". De waarden worden opgeslagen als JSON, daar komen we later op terug.

3.8 Het SQL-veld

Het SQL-veld toont een dropdown die wordt gevuld met een databasequery die je zelf schrijft. Een typische query ziet er zo uit:

SELECT id AS value, title AS text
  FROM `#__content`
 WHERE catid IN (8) AND state = 1
 ORDER BY title ASC;

Het SQL-veld is krachtig, maar risicovol:

• De query draait met siterechten bij elke keer dat het formulier wordt geladen.
• Alleen Super Users mogen SQL-velden aanmaken.
• Bouw de query nooit op basis van ongefilterde gebruikersinvoer.

Heb je alleen een simpele lookup nodig, gebruik dan liever een normaal List-veld.

3.9 Overzicht in één oogopslag

5. Custom Fields weergeven

5.1 Automatische weergave

De optie Automatic Display plaatst de gerenderde output op één van vier posities:

• After Title: tussen de titel en de introtekst.
• Before Display Text: boven de artikeltekst.
• After Display Text: onder de artikeltekst.
• Do not automatically display: zelf renderen.

Een volledige Field Group wordt samen als één blok weergegeven, in de ingestelde volgorde.

5.2 Handmatige plaatsing met shortcodes

In de artikeltekst kun je eenvoudige shortcodes plaatsen:

            → rendert veld-id 5 (label + waarde)
       → rendert alle velden in veldgroep-id 2

Je kunt lopende tekst en velduitvoer combineren:

Spreker: 
Datum: 

5.3 Layout overrides

Veldweergave gebruikt layouts onder:

layouts/com_fields/
   render.php          (wrapper)
   field/
     render.php        (enkele veldrij)
     list.php          (lijstveldtype)
     media.php
     subform.php
     ...

Je overschrijft ze in je template:

templates/your_template/html/layouts/com_fields/field/render.php

Voor één specifiek veldtype overschrijf je het bestand met de naam van dat type, bijvoorbeeld media.php. Voor één specifiek veld op naam gebruik je:

render-<fieldname>.php

5.4 Waar de waarden vandaan komen

Wanneer Joomla een artikel laadt, doet het dit:

1. Leest #__fields_values voor dat item-id.
2. Koppelt #__fields voor de metadata.
3. Filtert op categorietoewijzing.
4. Filtert op toegangsniveau en rechten.
5. Rendert de output via de layoutketen.

7. Het Subform-veld

7.1 Waarom een Subform gebruiken?

Gebruik een Subform wanneer één item meerdere onderdelen heeft, op een gestructureerde manier:

• Sessies in een conferentieartikel.
• Sprekers bij een evenement.
• Downloads op een productpagina.
• FAQ-items in een helpartikel.

Elke rij in een Subform is een eigen mini-formulier, met eigen interne velden.

7.2 Hoe bouw je er één?

1. Maak eerst de interne velden aan (Text, URL, Image enzovoort).
2. Maak een Subform-veld aan.
3. Kies op het tabblad Options de interne velden. Zet Repeatable op Ja en stel het minimum en maximum aantal rijen in.
4. Koppel het Subform aan de juiste categorieën.

7.3 Wat wordt opgeslagen?

De Subform-waarde wordt opgeslagen als JSON in #__fields_values.value:

[
  {"speaker_name": "Ada", "speaker_role": "Keynote"},
  {"speaker_name": "Tim", "speaker_role": "Workshop"}
]

Deze JSON stuurt zowel de editorinterface als de weergegeven output aan.

7.4 Een Subform weergeven

Het Subform heeft een eigen layoutbestand:

layouts/com_fields/field/subform.php

Overschrijf dit bestand wanneer je volledige controle wilt over de loop, de markup, de CSS-classes en de layout per rij.

9. Onder de motorkap (voor ontwikkelaars)

9.1 De vier databasetabellen

Custom Fields worden opgeslagen in vier standaardtabellen:

#__fields              velddefinities (naam, type, params, ...)
#__fields_groups       definities van veldgroepen
#__fields_values       waarden per item (item_id, field_id, value)
#__fields_categories   koppelingen tussen velden en categorieën

Een value kan gewone tekst zijn, JSON (voor een Subform) of elke string die het veldtype zelf bepaalt.

9.2 Belangrijke kolommen in #__fields

id
title
name           (systeemnaam, gebruikt in )
type           (text, list, media, subform, ...)
context        (com_content.article, com_users.user, ...)
group_id
state          (1 gepubliceerd, 0 gedepubliceerd)
access
language
fieldparams    (JSON: type-specifieke opties)
params         (JSON: weergave en gedrag)

9.3 Pluginarchitectuur

Custom Fields zijn plugins. Elk veldtype heeft zijn eigen map:

plugins/fields/<type>/

De Joomla-core bevat: calendar, checkboxes, color, editor, imagelist, integer, list, media, note, number, radio, sql, subform, text, textarea, url, user en usergrouplist.

Een veldtypeplugin bepaalt:

• Hoe de invoer wordt weergegeven in het formulier (form XML).
• Hoe de waarde wordt weergegeven op de frontend.
• Optionele validatie.
• Optionele onSave- en onPrepare-logica.

9.4 Plugin-events

Dit zijn de aanknopingspunten voor je eigen custom veldtype:

9.5 De PHP API

De moderne en nette manier om velden vanuit PHP op te halen:

use Joomla\Component\Fields\Administrator\Helper\FieldsHelper;

// Alle velden voor een artikel, inclusief waarden
$fields = FieldsHelper::getFields(
    'com_content.article',
    $article,        // het artikelobject: bevat item-id en categorie-id
    true             // waarden voorbereiden voor weergave
);

foreach ($fields as $field) {
    echo $field->name . ' = ' . $field->rawvalue;
    echo $field->value;   // gerenderde HTML
}

Een kortere, oudere aanpak werkt nog steeds binnen content-overrides:

echo $item->jcfields[3]->value;   // op veld-id

Gebruik bij voorkeur FieldsHelper::getFields(). Daarmee ben je niet afhankelijk van veld-id's die per site kunnen verschillen en krijg je alle metadata beschikbaar.

9.6 Headless Joomla: velden via de Web Services API

De Web Services API van Joomla levert custom field-waarden mee met het item:

GET /api/index.php/v1/content/articles/42

De JSON-respons bevat een fields-verzameling met id, naam, type, ruwe waarde en gerenderde waarde. Daardoor is Joomla een bruikbare headless backend voor:

• Vue-, React- of Svelte-frontends.
• Static site generators.
• Native mobiele apps.
• AI- en automatiseringsprocessen.

Alleen gepubliceerde velden waarvoor de API-gebruiker toegang heeft worden teruggegeven. ACL blijft ook via de API van toepassing.

9.7 Je eigen veldtype bouwen

1. Maak een pluginmap aan onder plugins/fields/myfield/.
2. Voeg een manifest-XML en een PHP-hoofdklasse toe die FieldsPlugin uitbreidt.
3. Implementeer getInputXml() voor de invoer in de editor.
4. Implementeer onCustomFieldsPrepareField() voor de weergegeven output.
5. Installeer via Discover of als verpakte zip.
6. Het nieuwe type verschijnt nu in de lijst met veldtypen.

11. Ecosysteem en extensies

11.1 Conditionele Custom Fields

Conditionele velden verschijnen of verdwijnen afhankelijk van de waarde van een ander veld. In Joomla 6 wordt dit standaard ondersteund via plugininstellingen. Een typisch voorbeeld is een veld "Ticket URL" dat alleen zichtbaar wordt wanneer het selectievakje "Heeft tickets" is aangevinkt.

11.2 YOOtheme Pro

YOOtheme Pro is een populaire pagebuilder-template die Joomla Custom Fields integreert in het systeem voor dynamische content:

• Plaats een custom field-waarde in elk builder-element.
• Filter en sorteer dynamische lijsten op basis van custom field-waarden.
• Gebruik het ingebouwde veld Location (breedte- en lengtegraad) op een kaart.

Als je team al met YOOtheme werkt, hoef je waarschijnlijk nooit een layout override voor velden te maken.

11.3 Advanced Custom Fields van Tassos

Deze extensie van derden voegt extra veldtypen toe die niet standaard in Joomla aanwezig zijn, samen met uitgebreidere renderopties en conditionele logica. Handig wanneer de 18 standaard veldtypen niet voldoende zijn, maar een volledige CCK te veel van het goede zou zijn.

11.4 Wanneer kies je beter voor een CCK?

Custom Fields zijn ideaal voor content met extra eigenschappen. Voor echte databasegestuurde toepassingen, zoals boekingssystemen, vastgoedwebsites met geavanceerde filters of complexe relaties, kun je beter kijken naar:

• Seblod of Fabrik: volledige content construction kits.
• Een maatwerkcomponent die integreert met com_fields.

13. In het kort

VELD AANMAKEN      Content → Fields → New
GROEP AANMAKEN     Content → Field Groups → New
TOEWIJZEN          Field → tabblad Assigned Categories
WEERGEVEN          Field → instelling Automatic Display
INLINE              of  in de inhoud
OVERRIDE           templates/{tpl}/html/layouts/com_fields/...
TYPE OVERRIDE      render-<fieldname>.php voor één veld
GEBRUIKERS         Users → Manage → Fields
CONTACTEN          Components → Contacts → Fields
CATEGORIEËN        Content → Categories → Fields
TAGS               Components → Tags → Fields
CORE-TYPEN         18 in Joomla 6 (Number en Note zijn nieuw)
SUBFORM            Herhaalbare gegevens, opgeslagen als JSON
SQL-VELD           Alleen voor Super Users, voorzichtig gebruiken
API                FieldsHelper::getFields('com_content.article', $item)
HEADLESS           /api/index.php/v1/content/articles/N → fields[]
TABELLEN           #__fields / _groups / _values / _categories